Z-avem deja parlat aicí daus gitans d’Auvernhe, e de l’emportança que rapresentan dins la cultura musicala e tradicionala locala. Jòsef Valet l’aviá ben comprès. Z-era un curat de Clarmont un pauc susprenant, nascut dins las vinhas daus nauts de Chamalièras : z-a passat la sieuna vida sobre las rotas d’Auvernhe a rancontrar los gitans dau país. E z-avetz probablament de memòria alòra daus istòrias d’evangelisators de l’ancian monde, de difusion de la Bibla e de la religion catolica, missions d’intolerància e d’etnocentrisme, surat, mas atanben, quauques còps, podem citar daus missionaris religiós agent fait ‘na etnògrafía de qualitat. Quò’s la situacion de Josef Valet qu’a escriut un recuelh de vocabulari daus « manoches » d’Auvernhe. Mai qu’un curat, e puslèu qu’un evangelisator (los gitans estant de tot biais catòlics dempuèi quauques secles), quò z-era lo « rachai », legeire de prejairas, e defensor daus dreits. Quauqunes « viatjaires », coma son apelats, son en Auvernhe dempuèi l’epòca de Francés 1er ! Viatjaires mai dins lo cuer que dins los pès.

Tot ‘quò per dire finalament que lo trabalh dau Jòsef Valet es particularament interesant : un diccionari, una gramària e un recuelh de còntes sobre los parlars romaní d’Auvernhe, que ne voliá pas publiar autrament que per ajudar los que volián ‘fortir las comunautats ; e que podem avòra consultar.

Estève Rogier e la còla.

Thivat, Geneviève. 2013. « Une vie sur les routes d’Auvergne avec, pour port d’attache, l’église Sainte-Bernadette », La Montagne, 3 mai 2013.

Valet, Joseph. 1994. Contes manouches / Joseph Valet. 1,2.3, Recueil & trad. Joseph Valet / ill. Ch. Chabert. Clermont-Ferrand : l’auteur

Valet, Joseph. 1984. Grammaire du manouche tel qu’on le parle en Auvergne. Clermont-Ferrand : l’auteur